Güncelleme: 07:08 TSİ 09 Nisan 2020 Perşembe
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Suriye'de isyan!

Alain Gresh
Güncelleme: 16:12 TSİ 14 Haziran 2011 Salı

Arap isyanlarının dışında kalan son ülkelerden biri daha bu isyanlardan etkilenmeye başladı. Libya rejimine karşı hareket geçen devletlerin aldırışsızlığının sürdüğü, Bahreyn’de bu hareketleri bastırma eylemlerinin güçlendiği (ben bu arada bugüne dek hiçbir medyanın değinmediği bir şeye, Bahreyn halkıyla dayanışmaya çağrı yapıyorum), Yemen’de sonuç almak için uğraşıldığı, Ürdün’de gösterilerin arttığı ve sertleştiği bir dönemde, sıra Suriye’ye geldi. Ciddi çatışmalar yalnızca ülkenin güneyindeki Dera kentinde yaşanmıyor; ülkenin çeşitli yerlerine de yayılmış durumda ve onlarca ölü var.

Her şey Dera’da kent duvarlarına yönetim aleyhine slogan yazan birkaç çocuğun tutuklanmasıyla başladı. Çocuklarının serbest bırakılması için koşup gelen anneler polisle karşı karşıya kaldı, bazıları tutuklandı ve görgü tanıklarının ifadelerine göre saçları kesildi. Bu kıvılcım otları tutuşturdu, çünkü otlar iyice kurumuştu.

En iyi Suriye gözlemcilerinden biri olan Joshua Landis, Syria Comment adlı sitesinde şunları yazdı (“Derea: The Government Takes off its Gloves: 15 killed”, 23 Mart 2011): “Dera çok yoksul bir Sünni Müslüman kenti. Suriye için sorun olan her şey bu kentte toplanmış durumda: iflas etmek üzere olan bir ekonomi, aşırı bir nüfus artışı, kötü bir yönetim ve otoriter güvenlik güçleri.

Suriye örneği özel de olsa (her ülke örneğinin özel olması gibi) bu sorunlar, Arap dünyasının diğer yerlerinde yaşanan sorunlardan çok farklı değil. Ama burada mezhep sorunu, tüm sorunların en endişe verici boyutunu oluşturuyor: nüfusun yüzde 60’ı Sünni ve yüzde 10’u Hıristiyan olmasına karşın ülke Alevi bir azınlık tarafından yönetiliyor -rejim Sünni Şam burjuvazisiyle sıkı bir ittifak kurmuş olsa da. Bu arada bir bölümü Suriye uyruklu olmayan önemli bir Kürt azınlığını da unutmamak gerek.

Landis, Dera’daki gösterilerde şu noktaların altını çiziyor:

Muhalefet şimdiye kadar, olağanüstü halin kaldırılması, yeni bir siyasi partiler yasasının çıkarılması ve özgürlüklerin genişletilmesi gibi ılımlı taleplerle yetinirken, dün (22 Mart) ilk kez mezhepsel sloganların atıldığını işittik. Perşembe günü ise göstericiler ılımlı taleplerden tamamen vazgeçerek şu sloganları attı: “İran’a hayır! Hizbullah’a hayır! Allah’tan korkan bir Müslüman istiyoruz.” Bunlar, 1970’li ve 1980’li yıllarda, Başkan Esad’ı (Alevi) inançsız olmakla suçlayan Müslüman Kardeşler’in sloganlarına çok benziyor.

Dera Sünni bir kent olsa da, Lazkiye Alevi bir çevrenin ortasında bulunuyor. Ve burada doğrudan bir mezhep çatışması riski var. Buradaki çarpışmalar, şimdilik göstericilerle Esad yanlısı milisler arasında oluyor. Ama Sünnileri öldürmek üzere silahlı Alevli grupların dağlardan indiğine ilişkin söylentiler de dolaşıyor ortalıkta. Ordu ve Cumhuriyet muhafızları ortamı yatıştırmak için kente girdi. (Joshua Landis, “Syria Dividing: Moste Large Cities Calm. The Troubles in Latakia Lead to Army Being Deployed”, 26 Mart). Daha 27 Ocak’ta yeni çarpışmaların sinyali verilmişti (“Deaths as Syria protests spread”, El Cezire İngilizce).

Peki rejim tehdit altında mı?

Rejim, İsrail-Arap çatışmasındaki direnişçi konumundan yararlanmaya çalışıyor. Ama Kuds-ül Arabi (Londra) gazetesinin baş redaktörü Abdulvari Atwan 27 Mart’ta şunları yazdı: “Tüm Arap sermayesi kapılarını kapatırken Lübnan direnişiyle (Hizbullah) gerçekleştirilen dayanışma, Filistin örgütlerinin (özellikle Hamas) genel sekreterlerinin bir araya gelmesi, Suriye rejimine borçlu olduğumuz ve Suriye’nin bu konularda büyük bedeller ödediği saygı duyulacak davranışlardır. Ve biz bu davranışlarla Suriye halkının taleplerinin karşılanması arasında hiçbir çelişki görmüyoruz. Eğer bir çelişki varsa, biz, rejimin Filistin halkına verdiği desteği askıya almasını ve halkının, özgürlükleri genişletme ve ülkenin bölünmesine karşı mücadele etme taleplerini karşılamasını tercih ederiz (…). Çünkü baskı altındaki halklar, işgal altındaki toprakları özgürleştiremez ve diktatör orduları da başarılı bir savaş sürdüremez.

Hizbullah televizyon kanalı Suriye’deki olayların karşısında, burada yalnızca emperyalizmin parmağını gören güçlerin düştüğü şaşkınlığı yansıtıyor. Al-Manar televizyonu, Suriye’nin, yeni bir Libya senaryosu yaratmak üzere düzenlenmiş bir Amerikan komplosunun kurbanı olduğunu öne süren Başkan Hugo Chavez’in açıklamalarına yer verdi (“Chavez: US Plots to Topple Syria’s Assad, Seeks Libya Scenario there”, 27 Ocak). Serge Hamili de Le Monde Diplomatique‘nin Nisan sayısında bazı ilerici güçlerin Albay Muammer Kaddafi’ye verdiği desteği ele alacak.

Rejim aynı zamanda kendisini ülkenin birliğinin ve mezheplerin çeşitliliğinin güvencesi olarak sunmaya çalışıyor. Peki bir “Irak senaryosu” korkusu göstericileri durdurmaya yetecek mi? Hiçbir şey kesin değil. İktidar büyük kentlerin birçoğunda rejime destek gösterileri düzenledi. Bazı reformların sözünü verdi: toplumsal düzlemde maaşların yüzde 30 artışı, politik düzlemde olağanüstü halin kaldırılması, yeni bir siyasi partiler ve basın yasası. Başkan Esad, kendisinden önce Başkan Bin Ali ve Başkan Mübarek’in verdiği (ama çatışmaları arttırmaktan başka bir şeye yaramayan) ödünlere benzer bir biçimde, bu reformların çerçevesini açıklamak için yakında ulusa hitap edecek.

Amerikan Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, CBS televizyonuna yaptığı bir açıklamada Suriye’ye yapılacak her türden askeri müdahaleye karşı çıkmakla kalmadı, aynı zamanda Başkan Beşar Esad’ın, her iki Amerikan partisi için de “bir reformcu” olduğunu söyledi (alıntı Joshua Landis’ten, “Clinton Calls Bashar Al-Assad a ‘Reformer’, Syria Lifts Emergency Law”, 27 Mart).

Uluslararası Kriz Grubu proje direktörü olan ve Şam’da yıllardır Suriye gündemini izleyen Peter Harling, Le Monde gazetesinde ["La Syrie doit rechercher une troisième voie" (Suriye üçüncü bir yol aramak zorunda, ç.), 22 Mart] şunları yazdı:

Özellikle dış politikadaki başarılarıyla kendisine belli bir kişisel popülarite sağlamayı bilen Suriye Başkanı kuramsal olarak, statükoyla bir altüst oluş arasında üçüncü bir yola hizmet edebilecek bir vizyona uzunca bir süre yatırım yapabileceği politik bir sermayeye sahip bulunuyor. Ama bu sermaye hızla değer de kaybedebilir.”

“Gerilemekte olan bir kişiliğe duyulan inancın yeniden hortlaması, atadan kalma başkanlık sistemlerinin görünümleri ve geçici delegasyonlarla yapılan görüşmeler, koşullara uyum sağlayan bir lider formu oluşturmuyor: kendine güven ve uluslararası kabul, kuşkusuz yaşama geçirilecek kolektif bir projenin en iyi bileşenleridir, ama bunu bilmek gerekiyor.”

“Direniş iyi, ama Suriye’nin direnişçileri kimler? Şu dönemde, ister istemez başkanın sorumluluğunda olan, onun adına yapılan ve gitgide büyüyen bir bastırma hareketinin, bu türden bir projeye temelde nasıl hizmet edebileceğini üzülerek görüyoruz.” (…)

“Bölgedeki hiç kimse, gecikmiş onyıllar için ödenecek yüksek bir bedel olmadığını düşünemez. Bu bedel, bu türden bastırma eylemleri yerine, acilen oluşturulacak bir diyalog temelinde, iktidar yapılarının ve uygulamalarının, gerçek bir politik katılımcılığa, eşitlikçi bir ekonomik paylaşımcılığa ve toplumun tüm kesimlerinin arasındaki ilişkilerin normalleşmesine doğru derinlemesine bir dönüşümden başka bir şey değildir.

28 Mart 2011

adv
SON DAKİKA
21:35 - Türkiye'de corona virüsten hayatını kaybedenlerin sayısı 812 oldu!17:21 - Corona virüsten ölü sayısı hızla artıyor! (Corona virüste son durum)15:05 - İstanbul'da corona virüs riskinin en yüksek olduğu ilçeler hangileri?15:01 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan vatandaşa corona virüs mücadelesiyle ile ilgili mektup13:22 - Dünya Sağlık Örgütü'nden corona virüs ile ilgili sorulara yanıt (Dünya corona virüsten ne zaman kurtulur?)21:51 - Türkiye'de corona virüsten toplam can kaybı 725 oldu22:48 - Türkiye'de Corona virüsten can kaybı 574 oldu22:50 - Türkiye'de corona virüs salgınından can kaybı 425 oldu22:55 - Türkiye'de corona virüsten hayatını kaybedenlerin sayısı 356 oldu22:45 - Dünyada corona virüs vakalarının sayısı 1 milyonu geçti!21:32 - Corona virüsten en çok can kaybı görülen 10 il21:03 - Türkiye'de corona virüsten ölenlerin sayısı 277 kişi oldu21:42 - Türkiye'de corona virüsten hayatını kaybedenlerin sayısı 214 oldu11:21 - Corona virüs küresel krizi ve yeni dünya düzeni!22:39 - Türkiye'de corona virüsten hayatını kaybedenlerin sayısı 168 oldu!23:11 - ABD'de corona virüsten ölü sayısı 2 bini geçti (Corona virüs son durum)23:06 - Türkiye'de corona virüs salgınından hayatını kaybedenlerin sayısı 131 oldu!00:02 - Bakan Soylu: Sürekli bir taşınma söz konusu, bu hastalığı yayar23:22 - Türkiye'de corona virüsten can kaybı 92 oldu!23:02 - İtalya'da bir günde 969 kişi corona virüsten öldü! (Corona virüste son durum)22:49 - Corona virüsün savaşında en kritik cihaz solunum cihazı!20:37 - Pangolin'de corona virüsün benzerini taşıyor20:26 - Corona virüsün yeni savaş alanı Hindistan olacak iddiası!18:04 - Corona virüsü tespit etmek için ev tipi antikor testi geliştirildi23:03 - Türkiye'de corona virüsten hayatını kaybedenlerin sayısı 75 oldu14:45 - Üniversite tatili uzadı, YKS sınavı ertelendi!12:53 - Umut veren gelişme! ''Corona virüs aşısı uzun yıllar koruyabilir''00:17 - Türkiye'de corona virüsten ölenlerin sayısı 59 oldu19:53 - Uzaktan eğitim 30 Nisan'a kadar uzatıldı12:00 - İspanya corona virüs nedeniyle NATO'dan acil yardım istedi (Corona virüste son durum)00:02 - Türkiye'de corona virüsten ölenlerin sayısı 44 oldu13:39 - EBA TV nereden ve nasıl izlenecek? EBA TV uydu frekansları nedir?00:59 - Almanya Başbakanı Merkel corona virüs salgını nedeniyle kendisini karantinaya aldı00:45 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Evlerimizde kalalım00:23 - Bilim insanları Çin'in corona virüs raporunu çıkardı! (72 bin vaka tek tek incelendi)00:15 - Türkiye'de corona virüsten ölenlerin sayısı 30 oldu! Vaka sayısı bin 23600:08 - Gıdalardan insana corona virüs bulaşır mı?23:50 - Türkiye'de Corona virüs salgınından ölenlerin sayısı 21 oldu!23:41 - Corona virüste hızlı tanı kiti devrede! 15 dakikada sonuç23:59 - Türkiye'de Corona virüsten ölenlerin sayısı 9 oldu! Vaka sayısı 67023:04 - Sağlık Bakanlığı'ndan Corona virüs genelgesi! özel ve vakıf hastaneleri de virüs hastalarına bakacak22:55 - Ölümcül virüsler çoğu neden yarasalarda ortaya çıkıyor?22:51 - İtalya'da corona virüsten bir günde 627 kişi öldü! (Corona virüste son durum)22:08 - Hangisi doğru? Corona virüs hakkında efsaneler!21:50 - 79 yaşındaki corona virüs hastası o ilaçla tedavi edildi!21:40 - İngiltere'den corona virüs nedeniyle emekli 65 bin doktor ve hemşireye mektup23:22 - Türkiye'de corona virüsten üçüncü ölüm!23:02 - Gün gün corona virüs belirtileri22:56 - Monako Prensi 2. Albert corona virüsü salgınına yakalandı12:14 - Corona virüste Çin'de bir ilk! (Corona virüste son durum)00:21 - Türkiye'de Corona virüsten ikinci ölüm! Vaka sayısı 191!00:20 - Türkiye'de corona virüse karşı 100 milyarlık paket (Covid-19'a karşı alınan 19 önlem)00:15 - Corona virüsü salgınında her 10 vakadan sadece 1'i tespit edilebiliyor00:00 - Corona virüs yüzeylerde ne kadar yaşar?23:57 - İtalya'da corona virüs salgınından bir günde 475 ölüm! (Corona virüste son durum)00:17 - Türkiye'de corona virüsten ilk ölüm! Türkiye'deki toplam vaka sayısı 98'e yükseldi23:58 - İtalya'da corona virüsten ölenlerin sayısı artıyor! (Corona virüste son durum)23:54 - Corona virüs Avrupa kıtasındaki tüm ülkelerine yayıldı!09:35 - Corona virüste doğrular ve yanlışlar nelerdir? (Corona virüs için alınacak tedbirler nelerdir?)01:58 - Türkiye'de corona virüs vaka sayısı 47'ye çıktı00:15 - İtalya'da corona virüsten bir günde 349 ölüm (Corona virüste son durum)00:03 - İçişleri Bakanlığı'ndan corona virüs genelgesi: AVM ve restoranlar hariç tüm mekanlar kapatılıyor!23:24 - Bakan Koca: Pozitif çıkan yeni vakalar var15:19 - Avustralyalı bilim insanları: Corona virüsün ilacını bulduk00:59 - Türkiye'de corona virüs vaka sayısı 18'e çıktı00:55 - Çin'de 15 dakikada sonuç veren corona virüs testi geliştirildi21:34 - İtalya'da bir günde corona virüsten 368 ölüm! (Corona virüste son durum)19:07 - Türkiye'de corona virüs vaka sayısı 5'e yükseldi15:03 - Corona virüs semptomları nelerdir? Covid-19’u alerji, grip ve nezledenayıran özellikleri nelerdir?14:53 - Diyanet İşleri Başkanı Erbaş'tan yeni tip corona virüs açıklaması13:06 - Dünya tarihini etkileyen 10 pandemi salgını!12:57 - Türkiye'de ikinci corona virüs vakası gerçekleşti12:43 - Ebola'yı keşfeden Belçikalı bilim insanı Peter Piot'tan korkutan corona virüs açıklaması14:15 - Çinli salgın uzmanı Zhong Nanshan: Corona virüs salgını Haziran'da sona erecek (Corona virüste son durum)21:35 - Dünya Sağlık Örgütü corona virüsü pandemi ilan etti11:08 - Corana virüs dünyada hızla yayılıyor! (Corana virüste son durum)01:04 - Türkiye'de ilk Corona virüs vakası!00:07 - Bakan Koca: Türkiye'de corona virüs olma ihtimali çok yüksek22:00 - Corona virüste son durum!17:30 - ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Jeffrey'den İdlib ateşkesi ile ilgili açıklama14:55 - Ali Babacan'ın parti kuruluş dilekçesi İçişleri Bakanlığı'na sunuldu23:55 - İtalya'da corona virüs bilançosu ağırlaşıyor!23:42 - Fransa Kültür Bakanı Franck Riester corona virüse yakalandı23:31 - Eski Adalet Bakanı Şevket Kazan hayatını kaybetti!21:47 - Rusya'daki İdlib zirvesinden ateşkes kararı çıktı (Erdoğan-Putin görüşmesi sonrası açıklama)12:46 - İngiliz bilim adamı: Corona virüs savaşını kaybettik11:27 - Bahar Kalkanı Harekatı'nda 2 asker hayatını kaybetti, 6 asker yaralı11:36 - Şubat ayı enflasyon rakamları belli oldu23:52 - Corona virüs bilançosu ağırlaşıyor ( Corona virüste son durum)23:48 - İtalya, Güney Kore ve Irak'a corona virüs salgını nedeniyle uçuşlar durduruldu23:29 - ABD'de corona virüsten ilk ölüm meydana geldi! (Corona virüs salgınında son durum)23:17 - İşte corona virüse karşı alınacak önlemler23:12 - YouTube Ekim 2019 ile Aralık 2019 arasında 5.8 milyon videoyu sildi10:50 - Hatay Valisi Doğan: Suriye İdlib'de 33 asker şehit, 32 yaralı10:47 - Rusya'dan İdlib'deki hava saldırına ilişkin açıklama01:42 - Suriyeli mültecilerine Avrupa kapıları açıldı20:12 - Corona virüs dünyada can almaya devam ediyor (Corona virüsünde son durum)12:53 - AK Parti/Çelik: Suriye rejimine verilen süre dolunca TSK görevini yerine getirecek00:28 - MSB: İdlib'de iki asker şehit oldu00:45 - İran'dan getirilen 132 yolcuya corona virüsü karantinası!
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler